Szetlandy – przewodnik po tym wyjątkowym archipelagu to wspaniała podróż poprzez surowe krajobrazy torfowisk i wzgórz, które dominują w tej wysuniętej na północ części Wielkiej Brytanii. Wyspy stanowią odrębną jednostkę administracyjną kraju. Największe z nich, które tworzą archipelag, to: Mainland, Yell, Unst oraz Fair Isle. Dzięki działalności lodowców teren ten oferuje turystom zarówno piaszczyste plaże, jak i liczne skalne nabrzeża idealne do obserwacji dzikiej przyrody.
W przeszłości życie mieszkańców Szetlandów było mocno związane z oceanem, dlatego na wyspie dominuje rybołówstwo.
Mainland – największa wyspa Szetlandów i jej atrakcje
Głównym miejscem, na którym skupia się ten przewodnik po Szetlandach to wyspa Mainland. Jej stolica Lerwick jest centrum handlowym i przemysłowym. Z portów w Mainland wypływają promy, które łączą ją z sąsiednimi wyspami Szetland. Jest tu wiele miejsc, gdzie można obserwować i fotografować dziką faunę i florę oraz cieszyć się niesamowitymi widokami. Lerwick jest także ośrodkiem życia kulturalnego i towarzyskiego.
Scalloway – serce kultury i historii
Scalloway to port rybacki, który był stolicą Szetlandów do XVIII wieku. Dziś dokują tutaj różnorodne jednostki pływające. Scalloway znane jest także z zamku hrabiego Patricka Stewarta, który wybudowano z końcem XVI wieku.
Południowa część Mainland – stanowiska archeologiczne i muzea
Południowa część wyspy posiada jedne z najbardziej atrakcyjnych krajobrazów. Ze wzgórz Scousburgh Hill oraz Fitful Head rozpościera się piękny widok na lokalne zagrody, plaże oraz urokliwe zatoczki. W tej części wyspy atrakcją jest wieża Broch of Mousa, która powstała najprawdopodobniej w epoce żelaza. Okrągłe kamienne wieże były prawdopodobnie obronnymi fortecami. Jest to jedna z lepiej zachowanych prehistorycznych budowli w Europie.
Rezerwat przyrody Sumburgh Head – maskonury i foki
Najbardziej wysunięty na południe punkt Szetlandów to cypel Sumburgh Head, gdzie wybudowano latarnię morską. To także teren rezerwatu przyrody. Na zboczach skał można obserwować wylegujące się foki. Od końca kwietnia do końca lipca przylatują tutaj ptaki – maskonury.
Wyspa Yell – dzika przyroda i torfowe wrzosowiska
Wyspa Yell charakteryzuje się małą liczbą zamieszkałych obszarów oraz ogromną ilością wrzosowisk. W Burravoe znajduje się Muzeum i Centrum Dziedzictwa Old Haa. Prezentuje ono historię folkloru tej wyspy oraz lokalne rękodzieło. Na wyspie można obserwować wiele dzikich zwierząt, między innymi wydry, które na wybrzeżach torfowych kopią swoje doły.
Wyspa Unst – najbardziej wysunięty na północ punkt Wielkiej Brytanii
Klify, plaże i konie szetlandzkie na Unst
Unst to już najbardziej wysunięty na północ obszar Wielkiej Brytanii. Na wyspie występują liczne klify, brzegi skalne, zatoczki oraz plaże. Oprócz różnorodnych gatunków zwierząt licznie hodowane są tu owce.
Wyspa oferuje wiele ścieżek spacerowych wśród nadmorskich brzegów oraz wrzosowisk. Zostały one dostosowane do różnego poziomu trudności.
Muzea Unst Boat Haven i Heritage Centre
Na Unst udostępniono dwa muzea: Unst Boat Haven oraz Unst Heritage Centre. Pierwsze z nich przedstawia historię drewnianych łodzi i rybaków, a drugie historię mieszkańców wyspy.
Na Szetlandach żyją kuce szetlandzkie, które są jednymi z najmniejszych ras obecnie występujących kuców. Wyspy Unst i Yell to najlepsze miejsca, by zobaczyć je z bliska.
Jak dojechać na Szetlandy?
Na daleką północ najlepiej dostać się promem lub samolotem (lądując w porcie lotniczym Sumburgh). Z Aberdeen w Szkocji kursują promy do Lerwick, a sama podróż trwa około 13–14 godzin.
Sprawną komunikację między wyspami Yell i Unst zapewniają lokalne połączenia promowe. Transport autobusowy łączy główne miasta na wyspach. Bardziej odważni podróżnicy mogą spróbować swoich sił przemierzając wyspy autostopem. To pozwala na jeszcze lepszą eksplorację wysp i kontakt z lokalną społecznością tego mało znanego regionu Wielkiej Brytanii.
Podsumowanie – dlaczego warto odwiedzić Szetlandy?
Szetlandy to archipelag wysp w Szkocji, gdzie surowa przyroda daje o sobie znać na każdym kroku. Lerwick oraz Scalloway to kulturowe i historyczne centra głównej wyspy Mainland, którą charakteryzują torfowiska i skaliste wybrzeża. Tradycyjne życie mieszkańców można bliżej poznać w regionalnych muzeach na wyspach Yell i Unst. Wyspy te słyną też z unikalnych gatunków zwierząt, w tym koni szetlandzkich i ptaków morskich.
Mam nadzieję, że ten krótki przewodnik po Szetlandach zachęci do zaplanowania wycieczki w ten mało popularny rejon Europy.
